Röntgenle malzeme ayıklama (XRT)

XRT (X-ışını geçirgenliği, X-Ray Transmission), konveyördeki her nesnenin röntgenle taranıp yazılımın gerçek zamanlı olarak malzeme türünü belirlediği ve eyleyiciye (genellikle hava üflemeli pnömatik valflere) komut verdiği otomatik bir ayıklama yöntemidir. Güvenlik denetiminden farklı olarak operatör görüntüyü görmez: kararı algoritma verir.

RöntgenTek, detektör verisinin alınmasından eleme için komut haritasının oluşturulmasına kadar XRT ayıklama yazılımı ve algoritmaları geliştirir. Temelde, güvenlik denetimi yazılımımızdaki ile aynı çok enerjili (dual energy) malzeme ayrımı yatar; ancak yüksek hızda otomatik sınıflandırma için ayarlanmıştır.

Neden optik değil de röntgen (XRT)

Optik ayıklayıcılar yalnızca yüzeyi görür — rengi ve şekli. Röntgen ise nesneyi içine kadar tarar ve malzemenin yoğunluğunu ile etkin atom numarasını (Zeff) tüm hacim boyunca ölçer. Bu sayede:

  • malzemeleri kirlilik, nem ve yüzey renginden bağımsız olarak ayırt eder;
  • iç kalıntıları ve yabancı maddeleri "görür";
  • görünüşü benzer ancak yoğunluğu/bileşimi farklı malzemeleri ayırır;
  • heterojen malzeme akışıyla çalışır.

Çift enerji (dual energy) yöntemi güçlendirir: birden çok enerji aralığında ölçüm, farklı nesne kalınlıklarında bile hafif elementleri (organik) ağır olanlardan (metaller, ağır mineraller) ayırmaya olanak tanır.

Uygulama alanları

♻️ Atık ve geri dönüşüm malzemesi ayıklaması

  • Hedef fraksiyonun malzeme türüne göre ayrılması, yabancı kalıntıların belirlenmesi.
  • Geri dönüşüm malzemesinin (plastik, ahşap, metal, inert) saflığının ve değerinin artırılması.
  • İleri işleme öncesinde akıştan istenmeyen safsızlıkların uzaklaştırılması.
  • RDF/SRF yakıt kontrolü: ağır ve klor içeren fraksiyonların uzaklaştırılması.

⛏️ Cevher ve mineral ayıklaması

  • Ön zenginleştirme (pre-concentration) — cevher ile pas kayasının daha kırma ve zenginleştirme öncesinde yoğunluğa göre ayrılması.
  • Pas kayasının uzaklaştırılmasıyla öğütme ve işleme maliyetlerinin düşürülmesi.
  • Konveyörde veya akış içinde parça cevher (lump ore) ayıklaması.
  • Yoğunluk/bileşim kontrastı bulunan çeşitli cevher türlerine uygulanabilir.

🔩 Hurda ve metal ayıklaması

  • Madde türüne göre ayrım: metal / metal olmayan, hafif / ağır fraksiyonlar.
  • Hurdanın safsızlıklardan arındırılması, değerli bileşenlerin ayrılması.

🏭 Endüstriyel kontrol ve eleme

  • Ürün ve hammadde akışlarında yabancı maddelerin tespiti.
  • Üretim hatlarında uygunsuzlukların elenmesi.

Neler geliştiriyoruz

XRT ayıklama yazılımı, "operatörsüz" çalışan gerçek zamanlı bir işleme zinciridir:

  1. Çizgisel dedektör
  2. veri alımı
  3. kalibrasyonoffset · gain
  4. segmentasyonbant üzerindeki nesneler
  5. malzeme sınıflandırmasıdual energy
  6. ayıklama kuralları
  7. komut haritası
  8. pnömatik valflerkontrolör üzerinden

İşleme ve sınıflandırma

  • Çizgisel dedektör verisinin yüksek bant hızında gerçek zamanlı alımı.
  • Dedektör kalibrasyonu (offset/gain), on-board ve off-board modları.
  • Segmentasyon — kesintisiz akış içinde tek tek nesnelerin ayrıştırılması.
  • Yoğunluk ve Zeff'e göre malzeme sınıflandırması (dual energy), farklı nesne kalınlıklarına karşı dayanıklı.
  • Belirli malzeme ve göreve uyarlanabilir ayıklama kuralları (eşikler, sınıflar, fraksiyon öncelikleri).

Eleme yönetimi

  • Pnömatik valf dizisi için "atış" haritasının oluşturulması.
  • Konveyör hızı, geometri ve valf tepki gecikmelerinin hesaba katılması.
  • Komutun nesne konumuna tam olarak bağlanması (bant üzerinde izleme).
  • Eyleyicilerin ve güvenliğin yönetimi için kontrolör ile entegrasyon.

Performans ve işletme

  • Gerçek zamanlı çalışma (deterministik işleme gecikmesi).
  • Ayıklama istatistikleri, fraksiyon sayaçları, günlükler.
  • Yazılımı yeniden yazmadan yeni malzemeye kalibrasyon ve ayar.
  • Çapraz platform: Windows / Linux.

Sistem olarak nasıl bir araya geliyor

XRT ayırıcısı tüm yetkinliklerimizi birleştirir:

Ayırıcınız için ayıklama algoritması ve yazılımı geliştirebilir ya da kurulumun tümünün oluşturulmasına katılabiliriz.

Çalışma biçimleri

  • Sınıflandırma algoritması — malzemenize ve dedektörünüze uyarlanmış malzeme ayrımı yazılımı.
  • Eksiksiz ayıklama yazılımı — veri alımından valf yönetimine kadar.
  • Mevcut ayırıcıya entegrasyon — sınıflandırma yazılımının değiştirilmesi/iyileştirilmesi.
  • Pilot ve uygulanabilirlik değerlendirmesi — kapsamlı geliştirme öncesinde test numuneleri üzerinde malzeme kontrastının doğrulanması.
İletişim

Ayıklama görevinizi konuşalım

Hangi malzemeyi ve hangi ekipman üzerinde ayırmanız gerektiğini anlatın — röntgenin (XRT) uygulanabilirliğini değerlendirir, bir işleme zinciri ve iş planı öneririz. Mümkünse fraksiyon açıklamasını ve test numunelerini hazırlayın.